Gıda ve Tarımsal Ürün Piyasaları İzleme ve Değerlendirme Komitesi

Paylaş
Yazdır

Gıda ve Tarımsal Ürün Piyasaları İzleme ve Değerlendirme Komitesi, ülkemizde gıda ve tarım ürünleri piyasalarını yakından izlemek amacı doğrultusunda 9 Aralık 2014 tarihinde kurulmuş, Komite’nin sekretaryası 27 Aralık 2016 tarihinde Merkez Bankasına devredilmiştir.

Kısa adı ile Gıda Komitesi, Başbakan Yardımcısı başkanlığında

  • Ekonomi Bakanı
  • Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı
  • Gümrük ve Ticaret Bakanı
  • Kalkınma Bakanı
  • Maliye Bakanının

bir araya gelmesi ile toplanmaktadır.

Merkez Bankası, gıda fiyat gelişmelerinin izlenmesi ve önceliklerinin belirlenmesinde Komite’de yönlendirici bir rol üstlenmiştir. Merkez Bankası, üstlendiği sekretarya görevi doğrultusunda Gıda Komitesi’nde alınan kararları TCMB İnternet sitesinde yayımlanan basın duyuruları ile kamuoyunun bilgisine sunmaktadır.

İşlenmemiş gıda fiyatlarındaki oynaklıkların enflasyon görünümünü bozmasının ve enflasyon öngörüleri üzerinde belirsizliğe neden olmasının engellenmesi amacıyla, Gıda Komitesi, çeşitli tedbirler uygulamaya koymuştur. Bunları konjonktürel tedbirler ve yapısal tedbirler olmak üzere sınıflandırmak mümkündür.

Türkiye’de, genellikle hasat dönemleri dışında gerçekleşen ve üretici maliyetlerinden bağımsız yüksek fiyat artışları, üreticiye ve üretime sınırlı yarar sağlamaktadır. Konjonktürel tedbirler, bazı gıda ürünlerinin bu şekilde dönemsel olarak aşırı fiyatlanmasını ve spekülatif hareketleri engelleyebilmek için yapılmış olan dış ticaret düzenlemeleridir. Düzenlemeler yapılırken, ilgili ürünlerdeki fiyat eğilimleri ve beklentileri, piyasadaki arz-talep koşulları ve üretici maliyetleri göz önünde tutulmuş ve aracıların stoklama ve beklenmedik fiyat artışları yapma eğilimlerinin önüne geçilerek sağlıklı fiyat oluşumuna destek sağlanması hedeflenmiştir.

Komite’nin kalıcı fiyat istikrarının sağlanması yönündeki başlıca yapısal tedbirlerini ise beş başlıkta toplamak mümkündür:

  • Yaş meyve ve sebzede lojistik süreçlerini iyileştirerek bu ürünlerdeki fire oranlarını azaltmak ve nihai tüketime sunulan ürün arzını arttırmak.
  • Lisanslı depoculuk sistemini geliştirerek uzun süre saklanabilen ve standardize edilebilen tarım ürünlerinin depolanmasına ve derin bir piyasada ticaretine imkân vermek.
  • Tedarik zincirinde pazarlamaya ilişkin fonksiyonların birçoğunun aracılar tarafından yerine getirilmesine bağlı olarak üretici birliklerin tedarik zincirindeki payının sınırlanmasının önüne geçmek için bir eylem planı hazırlamak.
  • Gıda ürünleri piyasalarına ait tedarik zincirinde karşılaşılan aksak rekabetin nihai tüketici fiyatlarını yukarı çekmemesi için yapılan denetimleri artırmak.
  • Tarım sektörüne yönelik finansal ürünleri çeşitlendirmek ve finansman koşullarını iyileştirmek için alınacak tedbirleri değerlendirmek.

Gıda ve Tarımsal Ürün Piyasaları İzleme ve Değerlendirme Komitesi Çalışmaları Notu