Ödemeler Dengesi İstatistikleri

Paylaş
Yazdır

Ödemeler dengesi, geniş anlamıyla, bir ekonomide yerleşik kişilerin diğer ekonomilerde yerleşik kişiler (yurt dışında yerleşikler) ile belli bir dönem içinde yapmış oldukları ekonomik işlemlerin sistematik kayıtlarını elde etmek üzere hazırlanan istatistiki bir rapordur. Ödemeler Dengesi istatistiklerinin toplanmasına ilişkin uluslararası standartlar, Uluslararası Para Fonunun (IMF) üye ülkelerine yol gösterici olarak hazırladığı Ödemeler Dengesi ve Uluslararası Yatırım Pozisyonu El Kitabı’nda yer almaktadır. Bu doküman, aynı zamanda ödemeler dengesi istatistiklerini ülkeler bazında karşılaştırmaya da olanak tanır.

Türkiye'nin Ödemeler Dengesi İstatistikleri ise, IMF'nin 2009 yılında yayımladığı yukarda sözü edilen el kitabı  temel alınarak toplanmakta ve her ay düzenli olarak yayınlanmakta.

Veriler zaman serisi olarak EVDS’de yayımlanmaktadır. Erişim için tıklayınız.

Ödemeler Dengesi Gelişmeleri - Aralık 2019

Cari İşlemler Hesabı

  • Cari işlemler açığı, 2018 yılının Aralık ayına göre 1.731 milyon ABD doları artarak 2.798 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir. Bunun sonucunda, 2019 yılının on iki aylık döneminde cari işlemler fazlası 1.674 milyon ABD doları olmuştur.
  • Söz konusu gelişmede, ödemeler dengesi tablosundaki dış ticaret açığının 2.089 milyon ABD doları artarak 3.402 milyon ABD dolarına ve birincil gelir dengesi açığının 93 milyon ABD doları artarak 1.087 milyon ABD dolarına yükselmesi etkili olmuştur.
  • Altın ve enerji hariç cari işlemler fazlası ise, 1.429 milyon ABD doları azalarak 1.454 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir.
  • Hizmetler dengesi altında seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler, 2018 yılının Aralık ayına göre 214 milyon ABD doları tutarında artarak 1.112 milyon ABD dolarına yükselmiştir.
  • Birincil gelir dengesi kalemi altında yatırım geliri kaleminden kaynaklanan net çıkışlar, 2018 yılının Aralık ayına göre 75 milyon ABD doları artarak 955 milyon ABD doları olmuştur.
  • İkincil Gelir Dengesi kalemi kaynaklı girişler ise 165 milyon ABD doları artarak 291 milyon ABD dolarına yükselmiştir.

Finans Hesabı

  • Doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net girişler 281 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir.
  • Portföy yatırımları 871 milyon ABD doları tutarında net çıkış kaydetmiştir. Alt kalemler itibarıyla incelendiğinde, yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi piyasasında 89 milyon ABD doları ve devlet iç borçlanma senetleri piyasasında 12 milyon ABD doları net alış yaptığı görülmektedir.
  • Yurt dışındaki tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak bankalar 206 milyon ABD doları net borçlanma gerçekleşmiştir.
  • Diğer yatırımlar altında, yurt içi bankaların yurt dışı muhabirlerindeki efektif ve mevduat varlıkları 272 milyon ABD doları ve yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları 333 milyon ABD doları net artış kaydetmiştir.
  • Yurt dışından sağlanan kredilerle ilgili olarak, Genel Hükümet 45 milyon ABD doları net kullanım gerçekleştirmişken, bankalar ve diğer sektörler sırasıyla 13 milyon ABD doları ve 3.027 milyon ABD doları net geri ödeme gerçekleştirmiştir.
  • Resmi rezervlerde bu ayda 539 milyon ABD doları net azalış olmuştur.

Yıl Sonu Güncellemeleri

  • “Revizyon Politikası” doğrultusunda yapılan yıl sonu çalışmaları kapsamında, Ödemeler Dengesi İstatistikleri’nde 2015 yılından itibaren dış ticaret, hizmetler, doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları ve diğer yatırımlar kalemleri başta olmak üzere çeşitli güncellemeler yapılmıştır. Güncellemelerin bir kısmı ödemeler dengesi tablosunda sadece sınıflama değişikliğine neden olurken, bir kısmı da “Cari İşlemler Hesabı” ile “Finans Hesabı” kalemlerini ve dolayısıyla “Net Hata ve Noksan” kalemini etkilemiştir.
  • “Özel Ticaret Sistemi”ne göre açıklanan dış ticaret istatistiklerinin “Genel Ticaret Sistemi”ne dönüşümü çerçevesinde, hali hazırda serbest bölge düzeltmelerini içeren uyarlama kalemlerine, antrepolar kaynaklı ihracat ve ithalat verileri de TÜİK’ten elde edilerek 2013 yılından itibaren yansıtılmıştır.
  • Yapılan güncellemeler neticesinde Net Hata ve Noksan kalemi, 2013 yılında 660 milyon ABD doları, 2014 yılında 1.337 milyon ABD doları ve 2018 yılında 1.124 milyon ABD doları artış göstermişken, 2015 yılında 19 milyon ABD doları, 2016 yılında 1.694 milyon ABD doları, 2017 yılında 280 milyon ABD doları ve 2019 yılın Ocak-Kasım dönemi için 1.929 milyon ABD doları azalış kaydetmiştir.

Veri (Tablolar) - Aralık 2019

Metaveri

Revizyon Politikası

Uygulama Değişiklikleri

Yapılacak Revizyonlar

Türkiye'nin Ödemeler Dengesi ve Uluslararası Yatırım Pozisyonu Altıncı El Kitabı'na Geçiş Süreci Hakkında Açıklama